REG2000 hoofdstuk 10: Geneesmiddelen

10.1 INLEIDING

Het CBR voert de beoordeling van de rijgeschiktheid uit aan de hand van de Regeling Eisen Geschiktheid 2000. In hoofdstuk 10 van deze Regeling vindt u de eisen met betrekking tot geneesmiddelengebruik.

Dit hoofdstuk beschrijft in hoeverre het gebruik van geneesmiddelen die de rijvaardigheid negatief beïnvloeden van belang is voor de beoordeling van de rijgeschiktheid. Vaak is het wel zo dat de aandoening waarvoor het middel wordt gebruikt een meer wezenlijk probleem voor de rijgeschiktheid vormt dan het middel zelf. Uiteraard dienen de betreffende paragrafen over de onderliggende aandoeningen ook worden meegenomen in de beoordeling.

INDELING KNMP

Voor de beoordeling van de mate waarin een geneesmiddel van invloed is op de rijvaardigheid wordt gebruik gemaakt van de rijvaardigheidsadviezen van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering van de Pharmacie (KNMP). Hierbij worden vier categorieën gebruikt die voortkomen uit wetenschappelijk onderzoek: het internationale Driving under the Influence of Drugs, Alcohol and Medicines-onderzoek (DRUID-onderzoek).

Het gaat om de volgende vier categorieën:

  • Categorie 0: Het geneesmiddel heeft geen invloed op de rijvaardigheid. Geneesmiddelen die in deze categorie vallen zijn ongevaarlijk om mee te rijden.
  • Categorie I: Het geneesmiddel heeft weinig negatieve invloed op de rijvaardigheid. Er kunnen zich neveneffecten voordoen. Dit is vergelijkbaar met een bloedalcoholgehalte <0,5 promille.
  • Categorie II: Het geneesmiddel heeft een matige negatieve invloed op de rijvaardigheid. Er kunnen zich neveneffecten voordoen. Dit is vergelijkbaar met een bloedalcoholgehalte van 0,5-0,8 promille.
  • Categorie III: Het geneesmiddel heeft een ernstige of potentieel gevaarlijke invloed op de rijvaardigheid. Er kunnen zich neveneffecten voordoen. Dit is vergelijkbaar met een bloedalcoholgehalte van >0,8 promille.

Aandachtspunten
Voor de indeling in categorieën van specifieke geneesmiddelen wordt verwezen naar de adviezen van de KNMP. Deze zijn te vinden op de website http://www.rijveiligmetmedicijnen.nl van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik.

Ook de medisch adviseur van het CBR gebruikt deze indeling voor de beoordeling van het medicatiegebruik.

Indeling KNMPNegatieve invloed op rijvaardigheidVergelijkbaar met bloedalcohol-concentratieGeschiktheid
Categorie 0GeenGeschikt
Categorie IWeinigminder dan 0,5 ‰Geschikt
Categorie IILicht en matige0,5 – 0,8 ‰Geschikt
gewenningsperiode
Categorie IIIErnstig of potentieel
gevaarlijk
meer dan 0,8 ‰– Ongeschikt
– Mogelijk geschikt: Niet rijden na x aantal uur in combinatie met gebruik

10.2. GENEESMIDDELEN IN DE CATEGORIEËN 0, I EN II

“Personen die geneesmiddelen gebruiken die zijn ingedeeld in de categorieën 0, I en II kunnen geschikt worden verklaard. Zij dienen zich wel te houden aan de adviezen betreffende afzien van verkeersdeelname bij de start van de behandeling, bij rijgevaarlijke bijwerkingen en afhankelijk van dosering en frequentie van het gebruik.”

Aandachtspunten
Volgens de wet zijn personen dus in de regel altijd geschikt bij gebruik van middelen uit deze categorieën; ook bij een combinatie van verschillende middelen (hier bestaat vooralsnog geen wettelijke tekst of richtlijn voor). Er bestaat geen indicatie voor een rijtest op basis van medicatiegebruik. Wél kunnen (cognitieve) bijwerkingen van medicijnen (bijvoorbeeld een verminderd concentratievermogen) een reden zijn om een rijtest te adviseren.

Een voorbeeld van ‘Afzien van verkeersdeelname bij start van de behandeling’: Clomipramine (cat II): ‘Eerste week niet autorijden’

Een voorbeeld van ‘Advies afhankelijk van dosering’: Carbamazepine (cat II): ‘Tot en met 200 mg 3x per dag: eerste week niet rijden. Hoger dan 200 mg 3x per dag: tot 1 jaar na start van de therapie niet rijden.’

10.3. GENEESMIDDELEN IN DE CATEGORIE III

“Personen die chronisch geneesmiddelen gebruiken die zijn ingedeeld in categorie III zijn ongeschikt voor de rijbewijzen van groep 1 en groep 2.” 

10.4. UITZONDERING VOOR BEPAALDE GENEESMIDDELEN IN DE CATEGORIE III

“Bepaalde geneesmiddelen uit categorie III hebben na verloop van een bepaalde gebruiksduur en/of een aantal uur na inname geen ernstig negatieve invloed meer op de rijvaardigheid. Personen die deze geneesmiddelen gebruiken kunnen door het CBR geschikt worden verklaard. Dit hangt af van dosering, frequentie, gebruik en tijdstip van inname van het geneesmiddel. Zij dienen zich wel te houden aan de adviezen betreffende de tijdsduur van afzien van verkeersdeelname.”


“Een uitzondering geldt ook onder andere voor antidepressiva die zijn ingedeeld in categorie III. Personen die deze antidepressiva gedurende een periode van ten minste drie maanden in gelijkblijvende dosering hebben gebruikt, kunnen geschikt worden verklaard.”

“Ook geldt een uitzondering voor anti-epileptica die zijn ingedeeld in categorie III. Personen die deze anti-epileptica gedurende een periode van ten minste één jaar onafgebroken in gelijkblijvende dosering hebben gebruikt, kunnen geschikt worden verklaard.”

Aandachtspunten
Na een wijziging van dit hoofdstuk in 2021 is de verantwoording voor gebruik van geneesmiddelen en het besturen van een motorvoertuig bij de (toekomstig) bestuurder komen te liggen, die wordt voorgelicht door zijn behandelaar. Het CBR zal alleen nog een beslissing tot ongeschiktheid nemen in geval van het chronisch (dagelijks) gebruik van een categorie III geneesmiddel, waarbij tevens rekening moet worden gehouden met dosering en frequentie van het gebruik en enkele uitzonderingen.

Een voorbeeld van de toepassing door de medisch adviseur van het CBR bij gebruik van een categorie III middel: midazolam minder dan 15 mg: t/m 8 uur na inname niet rijden. Bij gebruik 1 keer per dag zal de medisch adviseur van het CBR de betrokkene geschikt verklaren (16 uur per dag geschikt), bij gebruik 2 keer per dag zal de medisch adviseur de betrokkene ook nog geschikt verklaren (8 uur per dag geschikt), bij gebruik 3 keer per dag (3×8 = 24 uur ongeschikt) zal de medisch adviseur de betrokkene ongeschikt verklaren.

10.5. MISBRUIK VAN GENEESMIDDELEN

“Personen bij wie sprake is van misbruik van geneesmiddelen, zijn ongeschikt voor alle rijbewijscategorieën (zie ook paragraaf 8.8).”

AANDACHTSPUNTEN BIJ DE KEURING

Aandachtspunten bij de keuring

De medisch specialist noteert de medicatie in het rapport. In de conclusie kan deze medicatie ook genoemd worden. In geval van het gebruik van een categorie-III geneesmiddel neemt de specialist echter het medicatiegebruik niet op in het advies.

Na ontvangst van het rapport stuurt de medisch adviseur de betrokkene een brief waarin aangegeven wordt dat de betrokkene ongeschikt zal zijn zolang de desbetreffende medicatie gebruikt wordt. Hierbij wordt de betrokkene verzocht zich tot zijn behandelaar te richten en te overleggen of de medicatie omgezet kan worden naar een middel met minder negatieve invloed op de rijvaardigheid of gestopt kan worden.

Na ontvangst van de bevestiging van stoppen of omzetten naar een ander middel neemt de medisch adviseur een besluit, waarbij alle aanwezige gegevens meegenomen worden. Hiervoor is het dus van belang dat u uw advies baseert op de afwijkingen op uw vakgebied en niet op het medicatiegebruik.

Eventueel kunt u in het advies iets opnemen als “Na het stoppen van de medicatie acht ik de betrokkene …”

Controleer onder welke categorie medicatie valt via onderstaande link